Kim jest Mr. Darcy?

images6.fanpop.com

images6.fanpop.com

„Jest prawdą powszechnie uznaną, iż niezamężny, zamożny mężczyzna potrzebuje żony”. Od tego zdania zaczyna się jedna z najbardziej znanych brytyjskich powieści wszech czasów i jedna z najpiękniejszych historii miłosnych w światowej literaturze – „Duma i uprzedzenie”. Powieść angielskiej pisarki Jane Austen stanowi dziś kanon literatury romantycznej i od lat niezmiennie zjednuje sobie nowe rzesze oddanych fanów i zagorzałych zwolenników. 

Autorka tego światowego bestselleru urodziła się 16 grudnia 1775 roku w hrabstwie Hampshire, jako córka pastora i jedna z ośmiorga rodzeństwa (miała sześciu braci i jedną siostrę). Jane, choć znana jest przede wszystkim z pisania romansów, sama nigdy nie wyszła za mąż. Wiadomo jednak, że w ciągu życia miała co najmniej kilku adoratorów – możemy więc wywnioskować, że nie obcy był jej temat miłości i związanych z nią rozterek i dramatów.

Za życia nie doczekała się wydania swoich powieści (łącznie było ich sześć) pod własnym nazwiskiem. Pierwsza, „Rozważna i romantyczna”, wydana w roku 1811, ukazała się jako powieść napisana przez The Lady (Damę). Pochlebne recenzje, ale także pieniądze jakie jej przyniosła, skłoniły Austen do napisania wydanej w 1813 roku książki „Duma i uprzedzenia”, a następnie „Mansfield Park” (ukazał się 1814 roku) i „Emmy” (wydana w 1815 roku). Pisarka zmarła niespodziewanie 18 lipca 1817 roku w wieku 41 lat, a po jej śmierci brat Jane, Henry, oddał do druku Perswazje i Opactwo Northanger – pierwsze powieści Austen wydane pod jej własnym nazwiskiem.

Pierwsza książka Jane Austen, „Rozważna i romantyczna”, jest nie mniej znana niż jej wspomniana już następczyni. Powieść ta, przedstawiająca historię dwóch sióstr: rozważnej – Elinor i romantycznej – Marianne, ma na celu ukazanie kontrastu między usposobieniem dwóch głównych bohaterek. Podobno obie te postacie miały swój pierwowzór w samej Austen i jej siostrze Cassandrze.

Druga powieść, „Duma i uprzedzenie” to przede wszystkim historia pięciu sióstr Bennet – Jane, Lydii, Kitty, Mary oraz Elizabeth, które matka za wszelką cenę chce wydać za mąż. Kiedy więc do pobliskiej posiadłości sprowadza się dwóch bogatych i przystojnych kawalerów – czarujący Pan Bingley oraz mrukliwy i zdystansowany Pan Darcy, Pani Bennet jest przekonana, iż będą oni idealnymi kandydatami na mężów dla jej córek.

Jednak „Duma i uprzedzenie” to również historia o dojrzewaniu do szczerej, prawdziwej miłości, która przezwycięża tytułową dumę i uprzedzenia głównych bohaterów. W powieści Austen niemal każda z postaci ma tendencje do pochopnego oceniania innych, lecz wraz z rozwojem wydarzeń musi zmienić swoje nastawienie i jeszcze raz przeanalizować zbyt pośpiesznie wydane sądy.

Główna bohaterka powieści, Elizabeth „Lizzy” Bennet, była ulubioną heroiną samej Jane Austen, która w listach do siostry pisała, że nie zniosłaby gdyby ktoś nie polubił tej postaci.

Trzecia powieść Austen, „Mansfield Park,” śledząca koleje losu ubogiej Fanny Price, uważana jest za najtrudniejszą w odbiorze ze wszystkich powieści autorki. Jej fabuła podporządkowana jest problematyce etycznej i stanowi refleksję pisarki nad współczesnym jej społeczeństwem oraz upadkiem tradycyjnych wartości. Nie dziwi więc fakt, że cieszy się o wiele mniejszą popularnością niż inne utwory pisarki.

„Emma” to trzecia najbardziej znana książka Jane Austen. W zabawny sposób pokazuje ona rozterki rozpieszczonej młodej kobiety, Emmy Woodhouse, której wydaje się iż posiada nieprzeciętny talent do swatania par. Nie dostrzega ona jednak niebezpieczeństwa jakie niesie za sobą manipulowanie ludźmi, a jej dobre chęci wywołują serię niefortunnych zdarzeń, z którymi Emma musi sobie poradzić.

Dwie ostatnie powieści Austen, „Opactwo Northanger” i „Perswazje,” są najmniej znanymi pozycjami w dorobku pisarki. Pierwsza z nich, skupiona na losach zafascynowanej powieściami grozy Catharine Morland to ciekawa parodia popularnych pod koniec XVIII i na początku XIX wieku powieści gotyckich. Natomiast „Perswazje,” w których Austen opisuje historię pochodzącej z arystokratycznej rodziny Anne Eliot, ukazują proces dojrzewania bohaterki do przeciwstawienia się obowiązującym konwenansom.

Książki Austen doczekały się niezliczonej ilości adaptacji filmowych – i nic dziwnego – jej barwne postacie, błyskotliwe poczucie humoru i genialny zmysł obserwacji otaczającego ją świata, czynią z powieści pisarki gotowe scenariusze filmowe.

Pierwszą próbą przeniesienia prozy Austen na srebrny ekran była „Duma i uprzedzenie” z 1938 roku, a za nią pojawiły się kolejne, mniej lub bardziej udane, adaptacje jej powieści. Wśród nich warto wyróżnić takie perełki jak kinowe wersje „Rozważnej i Romantycznej” z 1995 roku czy „Dumy i Uprzedzenia” z 2005 roku. Nie da się jednak ukryć, że nikt nie oddaje klimatu twórczości Austen tak perfekcyjnie, jak tworzone przez brytyjską stację BBC mini seriale oparte na motywach jej powieści. Wśród nich szczególną uwagę należy poświęcić „Emmie” oraz „Dumie i uprzedzeniu”. Wyprodukowana w 2009 roku „Emma” zachwyca nie tylko fenomenalną grą Romoli Garai, wcielającej się w główną bohaterkę oraz partnerujących jej aktorów, ale także niezwykłą dbałością o szczegóły i wspaniałą oprawą wizualną, na długo pozostającą w pamięci widza.

Jednak to powstała w 1995 roku „Duma i Uprzedzenie” z Jennifer Ehle jako Lizzy i niezapomnianym Colinem Firthem w roli Pana Darcy stała się pozycją kultową wśród fanów powieści Jane Austen. Można pokusić się o stwierdzenie, że jest ona dzisiaj swoistym punktem odniesienia i źródłem inspiracji dla wielu innych książek i filmów. Wśród nich wymienić można choćby „Dziennik Bridget Jones” autorstwa brytyjskiej pisarki Helen Fielding, w której jeden z głównych bohaterów nazywa się Darcy. W filmowej adaptacji powieści gra go zresztą sam Colin Firth, który w serialu BBC stworzył postać, która stała się niedoścignionym ideałem mężczyzny dla wielu pokoleń kobiet.

Jaki jest ten idealny Pan Darcy?

Na pewno jest pewny siebie, zdecydowany i zaradny. Ale także męski, seksowny, pełen wdzięku, pasji i namiętności. Pomimo pozorów dumny i arogancji, nie brak mu czaru i charyzmy.

Jest odwrotnością postaci tzw. macho – karykaturalnego wytworu systemu patriarchalnego, który zachłyśnięty własną męskością, rozwalony na kanapie (ewentualnie fotelu) z puszką piwa w jednej, a paczką chipsów w drugiej ręce ogląda telewizję.

Dzięki kunsztowi aktorskiemu Colina Firtha postać ta zaczyna żyć własnym życiem – jego Darcy we wszystkim co robi jest tak prawdziwy, że aż trudno nam uwierzyć, iż jest postacią fikcyjną. Nie ma się więc czemu dziwić, że kobiety oszalały na jego punkcie.

Aż trudno sobie wyobrazić, że ten poukładany i rozważny mężczyzna nie może poradzić sobie z targającą nim namiętnością. A która kobieta nie chciałaby być kochana przez mężczyznę „wbrew jego rodzinie, koneksjom, charakterowi, nawet wbrew jego woli ”?

Kim więc właściwie jest Pan Darcy?

Dla milionów kobiet jest snem o prawdziwym mężczyźnie, szczególnie w czasach kiedy spotykamy głównie zniewieściałych chłopców. Marzeniem o wielkiej miłości i namiętności. Tęsknotą za dawnymi, minionymi czasami, w których kobiety traktowano jak damy.

Podobno prawdziwych dżentelmenów już nie ma, bo nie ma prawdziwych dam. A może jest odwrotnie? Może współczesne kobiety musiały wcielić się w nowe role, ponieważ na świecie coraz mniej jest prawdziwych mężczyzn?

Jedno jest pewne, zawsze pozostają nam chociaż marzenia o Mr. Darcym…

Natalia Misztal

Zobacz więcej

Marcin Superczyński

Marcin Superczyński

Przez kilkanaście lat dziennikarz Polskiego Radia Lublin. Autor audycji publicystycznych i informacyjnych. Współpracował z wieloma rozgłośniami w kraju i zagranicą. Wykładowca przedmiotów dziennikarskich w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Interesuje się problematyką stosunków międzynarodowych, szczególnie relacjami polsko-ukraińskimi oraz historią Kościoła prawosławnego na Lubelszczyźnie.